Gekleurd Utrecht niet welkom

Tijdens het Podiumgesprek ‘Gekleurd Utrecht niet welkom’ werd duidelijk dat discriminatie een hardnekkig probleem vormt en niet mag worden onderschat. We doen veel in Utrecht om discriminatie tegen te gaan, maar dat blijkt niet genoeg

Het Podiumgesprek van 5 april in ZIMIHC Theater Stefanus trok ruim 100 bezoekers. Veel bezoekers vertelden over hun eigen ervaring. De avond begon met een column van Ali Amghar: “Als u straks naar huis gaat en na deze lange avond plaats neemt op de bank, voelt u zich dan welkom of voelt u zich thuis? Ik heb zo’n gevoel dat het tweede antwoord meer tot onze verbeelding spreekt. Utrechters horen zich thuis te voelen in Utrecht, ongeacht kleur, religie, politieke voorkeur of geaardheid. Er is meer dan genoeg ruimte voor ons allemaal. Alleen niet voldoende woningen, maar dat is een onderwerp voor een andere avond.”

Discriminatie zit diep geworteld, dat wordt onderschat
Volgens onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau voelt 40 procent van de Nederlanders met een migratieachtergrond zich niet thuis in ons land. In Utrecht geeft ongeveer een kwart van de bewoners in de ‘gekleurde wijken’ Overvecht en Kanaleneiland aan zich niet (meer) thuis te voelen. Uit gegevens van de gemeente en Artikel 1 blijkt dat het aantal mensen in Utrecht dat zich gediscrimineerd voelt, toeneemt. Dat is een zorgelijke ontwikkeling. “Het is een breed en hardnekkig probleem”, volgens wethouder Kees Diepenveen. Het afgelopen jaar waren er 360 meldingen van discriminatie. “Zo’n één keer per dag, en dat is waarschijnlijk het topje van de ijsberg. Het komt veel meer voor.”

We doen veel tegen discriminatie, maar het is niet genoeg
Tijdens het Podiumgesprek gaf maar liefst 86 procent van de aanwezigen aan dat discriminatie een dagelijkse gang van zaken is op straat, in het werk, op school en/of bij de gemeente. Samen met partners is de gemeente actief met het actieplan ‘Utrecht zijn we samen’. Wethouder Diepenveen gaf tijdens het Podiumgesprek toe dat dit niet genoeg is. Er gebeurt veel goeds in de stad, maar het effect is niet dat discriminatie afneemt.
Volgens Fatouch Chanaat, actief bij Al Amal met het ondersteunen van kwetsbare bewoners, is er inderdaad iets essentieels wat ontbreekt. Volgens haar moet er meer ruimte komen voor het ‘gekleurde tegengeluid’. Iemand in de zaal viel haar bij: “Ik denk dat we meer ruimte moeten nemen en de ruimte die er is ook moeten gebruiken om aan te geven dat er een grens is en dat het niet top is om bepaalde vragen en opmerkingen te krijgen. Ik denk dat we dat vaker mogen zeggen, ondanks dat het ongemakkelijk voelt.”
“Vanuit de opvoeding wordt al meegegeven: we hebben het te accepteren”, aldus Fatouch. “Mensen zijn soms moe om de strijd aan te gaan, weten ook niet goed hoe ze de strijd moeten aangaan. Dus wat doen die mensen: die trekken zich terug. Ze denken dat er geen oplossing is en doen er het zwijgen toe. Mensen met een kleur willen begrepen worden in hoe zij tegen dingen aankijken, hun kijk op de wereld. Op dit moment is die ruimte er niet. Ik denk dat er een beweging moet komen om te zorgen dat ook die groep zich gehoord en gezien voelt.”

Ongestraft discrimineren, een verkeerd signaal
De oproep van Ali Saadaoui, betrokken Utrechter en actief in de bond voor oudermigranten NISBO, was dat we strenger moeten optreden tegen discriminatie. Hijzelf werd koffie drinkend voor zijn huis een keer aangezien voor inbreker en zonder uitleg in de boeien geslagen. Wat velen niet doen, deed Ali wel: hij diende een klacht in en de agent bood zijn excuses aan. Daarmee was de kous af.
Voor veel gekleurde Utrechters is dit een reden om discriminatie niet te melden. Het heeft toch geen zin, zo werd tijdens het Podiumgesprek door verschillende aanwezigen gezegd.
Zonder strengere en zichtbare maatregelen tegen degenen die discrimineren, niet alleen bij de politie maar ook onder werkgevers en op scholen, kan discriminatie niet succesvol worden bestreden. Daarover waren de aanwezigen het eens.

Tegen alle vormen van discriminatie
Meerdere deelnemers aan het Podiumgesprek vonden dat het moet gaan over alle vormen van discriminatie. Die op huidskleur en land van herkomst is daar onderdeel van. Maar het  discrimineren tot zelfs het in elkaar slaan van homoseksuelen evenzo. Als we beiden niet aanpakken, dan is geen van de acties geloofwaardig en gaan niet alle Utrechters er in mee.
Het moet van beide kanten komen; discriminatie kent vele vormen en we moeten allemaal in de spiegel durven kijken. Utrecht staat voor een uitdaging: heel duidelijk en zichtbaar maken dat in deze stad iedereen welkom is, dat we tegengeluiden waarderen en discriminatie op geen enkele manier wordt toegestaan.

Conclusies en vervolg
Het Podiumgesprek ‘Gekleurd Utrecht niet welkom’ van 5 april was een avond met vooral confronterende verhalen. Het leidde ook tot een paginagroot artikel over het onderwerp in het AD/Utrechts Nieuwsblad en een sfeerimpressie van RTV Utrecht die zondag 9 april werd uitgezonden op U-Stad. De discussie tijdens het Podiumgesprek leidde tot drie conclusies.

  • Discriminatie van ‘gekleurde Utrechters zit diep geworteld, dat wordt vaak onderschat.
    De confronterende verhalen op 5 april lieten dat opnieuw zien.
  • We doen in de stad al veel tegen discriminatie, maar het is niet genoeg. Het leidt niet tot een afname van discriminatie.
  • Er is extra inzet of een ander inzicht nodig.

Wat het laatste punt betreft, kwamen er op 5 april vier ‘zoekrichtingen’ langs.

  • Geef ruimte aan en stimuleer het tegengeluid van ‘gekleurde Utrechters’.
  • Maak mensen bewust van de kracht van diversiteit; bestrijdt vooroordelen.
  • Treedt zichtbaar krachtdadiger op tegen degenen die discrimineren.
  • Maak bij de aanpak geen onderscheid in soorten discriminatie.

De uitkomst van het Podiumgesprek van 5 april vraagt om een volgende stap. Die van confrontatie naar verbinding. De komende maanden organiseren we als StadspodiumUtrecht een aantal verdiepende gesprekken om duidelijk te krijgen hoe die extra inzet eruit zou moeten zien. Wat moet er meer of minder of anders? De uitkomsten daarvan brengen we weer samen in een tweede Podiumgesprek over dit onderwerp later dit jaar. Mensen die graag deelnemen aan een van de verdiepende gesprekken kunnen zich daarvoor aanmelden door een mail te sturen naar info@stadspodiumutrecht.nl.

Het Podiumgesprek ‘Gekleurd Utrecht niet welkom’ kwam mede tot stand dankzij een financiële bijdrage van Stichting Dialoog en het Initiatievenfonds van de gemeente Utrecht.
De groep Dwarskijkers verzorgde op eigen wijze theatrale interventies tijdens de avond. Verder leverden verschillende organisaties in de voorbereiding een inhoudelijke bijdrage, waaronder Al Amal, Artikel 1, ASHA, NISBO, Stichting Desalniettemin, Stichting Moslim Jongeren en U-2B-Heard.

StadspodiumUtrecht
11 april 2017

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *